Հրաչյա Մաթեւոսյան

Արձակագիր, հրապարակախոս

Արձակագիր, հրապարակախոս, ՀԳՄ անդամ 1985թ.

Ծնվել է 1937թ. ապրիլի 1-ին, Թումանյանի շրջանի Ահնիձոր գյուղում (այժմ` ՀՀ Լոռու մարզ):
Ավարտել է Երեւանի պրոֆտեխնիկական 3-րդ ուսումնարպանը` ստանալով գրաշար-լինոտիպիստի մասնագիտություն եւ աշխատել է Երեւանի թիվ 2 տպարանում: Ավարտել է նաեւ ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը: Երկար տարիներ աշխատել է Հայաստանի կույրերի միավորման հրատարակչությունում եւ մամուլում (ՙԱվանգարդ՚, ՙՀայրենիքի ձայն՚, ՙՀայաստան՚): Նրա բազմաթիվ ակնարկները, պատմվածքները, հոդվածները, հարցազրույցները տպագրվել են հանրապետական մամուլում, գրական հանդեսներում: Հրաչյա Մաթեւոսյանը Ռազմածովագիրների միջազգային ընկերակցության եւ Ժուռնալիստների միության անդամ է: Հեղինակ է նաեւ մանկական գրքերի:

Սեդա Վերմիշևա

Ծնվել է 1932թ. հոկտեմբերի 9-ին, Թբիլիսիում (Վրաստան):
Հայրական կողմից սերում է հայտնի Արղության-Երկայնաբազուկյան տոհմից : Ավարտել է ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետը, այնուհետեւ` ասպիրանտուրան: Շուրջ 25 տարի որպես ավագ գիտաշխատող աշխատել է ՀՍՍՀ Տնտեսագիտության եւ պլանավորման ինստիտուտում: Այժմ ՀԳՄ ռուսագիրների բաժանմունքի համանախագահն է, միաժամանակ Մոսկվայի ԳՄ, Ռուսահայերի միության վարչության եւ Ռուսաստանի կառավարությանն առընթեր ռուս-հայկական բարեկամության նախագահության անդամ է:

Ռուբեն Հովսեփյան

Ծնվել է 1939թ. մայիսի 1-ին, Երեւանում: Ավարտել է ԵՊՀ երկրաբանական ֆակուլտետը: Սովորել է նաեւ Մոսկվայում` բարձրագույն սցենարական դասընթացներում£ Աշխատել է գրական մամուլում, հեռուստատեսության եւ ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեում, եղել է ՙՍովետական գրող՚ հրատարակչության եւ ՙՆորք՚ ամսագրի գլխավոր խմբագիրը: Ներկայում Ռ. Հովսեփյանը Ազգային ժողովի պատգամավոր է, ՙՆորք՚ ամսագրի տնօրեն: Նրա սցենարներով ՙՀայֆիլմը՚ նկարահանել է մի շարք ֆիլմեր (ՙՀնձան՚, ՙԽնձորի այգին՚, ՙԿարոտ՚ եւ այլն): Հայ ընթերցողին նրա թարգմանությամբ ներկայացվել են Գ. Մարկեսի, Լ. Տոլստոյի, Ա. Չեխովի ստեղծագործությունները£ Նրա պատմվածքները պարբերաբար տպագրվում են գրական մամուլում, թարգմանվել են ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն:

Գրիգոր Զոհրապ

Ծննդյան տարեթիվը` 26.06.1861 Մահվան տարեթիվը` 21.05.1915

Գրիգոր Զոհրապը ծնվել է 1861 թվականին Կ. Պոլսի Պեշիկթաշ թաղամասում։ Հայրը` Խաչիկ էֆենդին, սարաֆ էր, բնիկ ակնեցի, մայրը` Էֆթիկ հանըմը, Մալաթիայից էր։ Զոհրապը նախնական կրթությունը ստացել է Պեշիկթաշի Մաքրուհյան վարժարանում։ 1870- ին մահանում է Խաչիկ էֆենդին։ Մայրը ամուսնանում է նշանավոր փաստաբան Ավետիս Յորտումյանի հետ եւ երկու որդիների` Միհրանի ու Գրիգորի հետ տեղափոխվում է Օրթագյուղ։ Եղբայրները ուսումը շարունակում են տեղի նշանավոր Թարգմանչաց վարժարանում։ Continue reading Գրիգոր Զոհրապ

Էդուարդ Ավագյան

Ծննդյան ամսաթիվ` 03.01.1963 Մահվան ամսաթիվ` 13.03.2010

Ծնվել է 1927 թ. օգոստոսի 19-ին, Թիֆլիսում (Վրաստան):
Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը: 1953-1954 թթ. հայոց լեզու է դասավանդել Մոսկվայում ԽՍՀՄ գրողների միության թարգմանիչների խմբում, ապա աշխատել է հրատարակչություններում: Նրա առաջին գիրքը` ՙԱնտառի տնակը՚, լույս է տեսել 1958 թ., որին հաջորդել են մանուկների եւ մեծերի համար գրված ստեղծագործությունները£ Ստեղծագործական աշխարհում առանձնակի տեղ են գրավում Երեւանին նվիրված գրքերը, որոնք հետաքրքիր պատմություններ են Երեւանի եւ հին երեւանցիների մասին: Կատարել է թարգմանություններ, հայ ընթերցողին ծանոթացնելով ռուս եւ այլազգի գրողների ստեղծագործություններին (Շելլի, Պետրարկա, Ջ. Լոնդոն, Ա. Պուշկին, Մ. Պրիշվին եւ այլն): Աշխատել է Երեւան քաղաքի պատմության թանգարանում որպես ավագ գիտաշխատող:

Ռուբեն Անգալադյան

Բանաստեղծ, արձակագիր, մշակութաբան, ՀԳՄ անդամ 1982թ.

Ծնվել է 1947թ. հուլիսի 10-ին, Ախալցխա քաղաքում (Վրաստան):
Ավարտել է Լենինգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը: 1970թ. գրել է առաջին փիլիսոփայական էսսեն, իսկ 1974-ից տպագրվել է համամիութենական մամուլում£ Նրա առաջին ժողովածուն լույս տեսնելուց հետո անմիջապես թարգմանվել է իտալերեն, անգլերեն, հունգարերերն: Նրա բանաստեղծությունները, արվեստին վերաբերող հոդվածները տպագրվել են ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ արտերկրում: 90-ական թվականներից լույս տեսնող փիլիսոփայական էսսեները լայն ճանաչում են բերել Ռ. Անգալադյանին ինտելեկտուալ շրջանակներում ինչպես Արեւելքում (Ճապոնիա), այնպես էլ Արեւմուտքում (ԱՄՆ, Ռուսաստան, Կանադա): Թարգմանել, կազմել եւ հրատարակել է հայ դասական բանաստեղծների ստեղծագործությունները:

Վարուժան Նալբանդյան

Ծնվել է 1929թ. դեկտեմբերի 14-ին, Կահիրեում (Եգիպտոս)
Ուսանել է ֆրանսիական, ապա հայկական դպրոցներում: Ավարտել է Երեւանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի հոգեբանության, տրամաբանության եւ հայոց լեզվի ֆակուլտետը: Հեղինակ է թատերգությունների եւ արձակ (պատմվածք, վիպակ, հեքիաթ, էսսե) ստեղծագործությունների, որոնց մեջ ելակետերն են եղել էկզիստենցիալիզմը, ֆանտաստիկ ռեալիզմը, երեւակայական ռեալիզմը£ Նա իր թատերգությամբ անդրադարձել է բիբլիական թեմաներին, իսկ էսսեներն անդրադառնում են համեմատական աստվածաբանությանը, ՙԱգնի Յոգային՚, Ռամակրիշնայականությանը: Continue reading Վարուժան Նալբանդյան

Վահան Տերյան

Ծննդյան ամսաթիվ` 28.01.1885 Մահվան ամսաթիվ` 07.01.1920

Հայ բանաստեղծ, գրական, հասարակական գործիչ: 1906-ին ընդունվել է Մոսկվայի համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետը:

1908-ին լույս է տեսել ՙՄթնշաղի անուրջներ՚ առաջին բանաստեղծական ժողովածուն, որով նա միանգամից դարձավ հայգրականության ականավոր դեմքերից մեկը: 1913-ին Մոսկվայի համալսարանը չավարտած, ընդունվել Պետերբուրգի համալսարանի արեւելագիտության ֆակուլտետը: 1918-ին մասնակցել է Բրեստ-Լիտովսկի հաշտության բանակցություններին որպես հայկական գործերի խորհրդական: Continue reading Վահան Տերյան

Վարդան Այգեկցի

Մահվան ամսաթիվ` 1250

Վարդան Այգեկցի- միջնադարյան հայ առակագիր։ Նա ծնվել է Սիրիայում: Ծննդյան տարեթիվը հայտնի չէ,իսկ կրթություն ձեռք է բերել Կիլիկիայի Արքակաղին վանքում: Եղել է վարդապետ, քարոզիչ: 1210-ական թվականներին հաստատվել է Այգեկում: Եվ այդ անունով էլ կոչվել է Այգեկցի: Continue reading Վարդան Այգեկցի

Մովսես Խորենացի

Հայոց պատմահայր

Ծննդյան ամսաթիվ` 410 Մահվան ամսաթիվ` 482

Հայոց պատմահայր: Գլխավոր եւ հիմնարար աշխատությունը` ՙՊատմություն հայոց՚: Կենսագրության վերաբերյալ կան շատ աղոտ տեղեկություններ, ըստ որոնց Մովսես Խորենացին ծնվել է Սյունիքի Խորեան գյուղում, ենթադրաբար 410 թ. եւ ապրել է մինչեւ 480-482 թվականները: Սկզբնական ուսումը ստացել է հայրենիքում, նորաստեղծ հայկական դպրոցներից մեկում: 20-25 տարեկանում Մեսրոպ Մաշտոցը մի խումբ ուսումնասեր երիտասարդների հետ մեկնում է այն ժանակվա մշակութային խոշորագույն կենտրոն Ալեքսանդրիա` բարձրագույն ուսում ստանալու համար: Continue reading Մովսես Խորենացի