Category Archives: Առաջին Հանրապետության 100-ամյակ

Զորավար Անդրանիկի փառքը

2006 թվական, Երևան, սեպտեմբեր: Հայոց մեծերի Պանթեոնին մերձ ճերմակափայլ առանձնատունը «պաշարված» էր: Մարդկանց հոսքը չէր դադարում: Գալիս ու գալիս էին նոր խմբեր: Զինվորականներ, մտավորականներ, պետական այրեր, դպրոցականներ, վետերաններ, երկրապահներ, Անդրանիկ զորավարի թոռներն ու ծոռները, զորապետին ապավինած տարագիրների ժառանգները: Զորավարի անունը կրողը ֆիդայատուն-թանգարանի բացումը պետք է լիներ: Անափ մի հպարտություն կար նրանց աչքերի մեջ: Չէ՞ որ, քիչ անց պիտի մտնեն ֆիդայատուն, առանց չափազանցության, պիտի հանդիպեն, խոնարհվեն Անդրանիկ զորավարին ու… մեր տարեգրության խենթերին: Continue reading Զորավար Անդրանիկի փառքը

Սարիղամիշի նահանջն ու Կարսի հանձնումը

1918թ. ապրիլի 10-ին` Անդրկովկասի անկախությունը հռչակելուց հետո, կազմվում է նոր կառավարություն Չխենկելիի գլխավորությամբ։ Սեյմը հանձնարարել էր նրան անհապաղ վերսկսել բանակցությունները թուրքերի հետ։ Ի տարբերություն թաթարների ու վրացիների՝ հայերը դեմ էին ցանկացած գնով հաշտություն կնքելուն, քանի որ թուրքական արշավանքն առաջին հերթին սպառնալիք էր հայերի համար։ Թեեւ Չխենկելիի կառավարությունը ստանձնել էր պարտավորությունները ապրիլի 13-ին, սակայն ապրիլի 9-ից արդեն նա իր ձեռքն էր վերցրել իշխանությունը եւ մի շարք կամայական որոշումներ ընդունել։

Մեդիամաքս գործակալության «Հանրապետություն» հատուկ նախագիծը

Կարսի ագոնիան և Անդրկովկասի անկախությունը

Տրապիզոնի բանակցությունների տապալումից եւ պատվիրակության վերադարձից հետո Անդրկովկասի կառավարության առջեւ մի հրատապ խնդիր էր ծառացած՝ անկախության հռչակումը: Թուրքերն Անդրկովկասը չէին համարում Ռուսաստանից անջատված ինքնուրույն պետություն եւ պահանջում էին կատարել Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրի դրույթները, ինչը եւ արել էին պատվիրակները:

Մեդիամաքս գործակալության «Հանրապետություն» հատուկ նախագիծը

Էնվերի վերջնագիրը

1918թ. մարտի վերջին Տրապիզոնի բանակցությունները փակուղի էին մտել: Թուրքերը նախ մերժել էին Արեւմտյան Հայաստանում հայկական ինքնավարության հարցը, այնուհետեւ Անդրկովկասյան պատվիրակությունից պահանջել ընդունել Բրեստ-Լիտովսկի հաշտության պայմանները, եւ անհապաղ հանձնել Կարսը, Արդահանն ու Բաթումը:

Մեդիամաքս գործակալության «Հանրապետություն» հատուկ նախագիծը

Արամ Մանուկյանը ժողովրդական դիկտատոր

«Այս ծանր պայմաններում պիտի ընտրել մեկին, որը ունենա լայն ժողովրդականություն, ուժեղ կամք, վճռականություն եւ երկրի դրությունն ըմբռնող մի անձնավորություն։ Այդպիսի մարդ կարող է լինել եւ ոչ զինվորական։ Այդպիսի մի անձնավորություն ես ճանաչում եմ հանձին Արամ փաշայի, որի վրա պետք է դնենք այդ ծանր պարտականությունը եւ որը կարող է արդարացնել մեր հույսերը։ …Արամ փաշան է մեր դիկտատորը. գնանք դեպի նա եւ այս ծանր լուծը դնենք նրա շլինքին: Կեցցե Արամ փաշան»։

Մեդիամաքս գործակալության «Հանրապետություն» հատուկ նախագիծը